Zielony Rower – Bieszczady

Bieszczady to jeden z najbardziej dzikich i tajemniczych zakątków Polski. Ich położenie i bieg historii zadecydowały, że są niepowtarzalne niemal pod każdym względem. Widokowe połoniny i szerokie doliny, z zachowanymi gdzieniegdzie łemkowskimi i bojkowskimi cerkwiami, tworzą urzekający krajobraz o każdej porze roku. Wyjątkowa przyroda, chroniona jako Międzynarodowy Rezerwat Biosfery UNESCO, zachwyca, onieśmiela i przyciąga zwolenników aktywnego wypoczynku.

Cyclist in the mountains

Od kilkunastu lat ludzie zakochani w Bieszczadach tworzą nowe produkty turystyczne, mające przybliżyć umiłowany przez nich region przybyszom z kraju i z zagranicy. Szlaki rowerowe, poprowadzone w większości utwardzonymi drogami i przeznaczone głównie do turystyki rodzinnej, odkrywają przed turystami bogactwo inicjatyw lokalnych, m.in. łączą powstające w Bieszczadach ekomuzea. Współpraca z sąsiednimi krajami – Słowacją i Ukrainą, w tym wejście Polski i Słowacji do strefy Schengen, pozwala na udostępnienie słabo dotąd znanych lub wręcz niedostępnych dla turystów terenów naszych sąsiadów, a także na podejmowanie wspólnych inicjatyw turystycznych, do których należy m.in. tworzenie długodystansowych szlaków transgranicznych. Międzynarodowy szlak rowerowy „Greenway – Karpaty Wschodnie” (R-61) należy do sieci szlaków dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego, wytyczanych wzdłuż łączących regiony „zielonych korytarzy” – tradycyjnych, historycznych tras handlowych, naturalnych korytarzy przyrodniczych, dolin rzek itp. Przebiega on przez przygraniczne tereny Polski, Słowacji i Ukrainy, okrążając Międzynarodowy Rezerwat Biosfery „Karpaty Wschodnie”. W jego skład wchodzi kilkanaście mniejszych tras rowerowych. Jedna z nich, „Zielony Rower – Bieszczady”, łączy atrakcje przyrodnicze i kulturowe polskiej części Bieszczadów, w tym galerie i warsztaty miejscowych twórców ludowych.

Poniżej przedstawiamy jedną z tras wchodzących w skład projektu Zielony Rower:

„Zielony Rower – Bieszczady”

Trasa 7B. „Olchowiec”

Polana (0,0 km) – Wańka Dział (3,2 km) – Serednie Małe (3,8 km) – Olchowiec (12,1 km) – Chrewt (14,9 km) – Polana (25,0 km)

Wycieczkę zaczynamy w Polanie. Pierwotne znaczenie nazwy wsi wskazuje, że przed zasiedleniem doliny istniał tu wylesiony obszar użytkowany rolniczo przez mieszkańców starszych osad (Rajskiego lub Chrewtu). Pod koniec XIX w. w lesie na stokach Ostrego powstała kopalnia ropy naftowej, jedna z największych w tym czasie w Galicji, chociaż ropę z naturalnych wycieków miejscowa ludność wykorzystywała od początku istnienia wsi. W Polanie warto obejrzeć cerkiew pw. św. Mikołaja, zbudowaną w 1790 r. Na terenie dawnego cmentarza przykościelnego zachowały się kamienne nagrobki i kilka krzyży; obok fundamenty kościoła parafialnego z 1770 r., murowanej zakrystii i krypty. W pobliżu stoi murowana parawanowa dzwonnica, odnowiona w latach 90. W pobliżu działa galeria malarska. Niedaleko szkoły, po przeciwnej stronie drogi (ok. 20 m od niej), rośnie potężna lipa, pod którą „zakopano pańszczyznę”. Tuż za mostem w centrum wsi odchodzi droga w kierunku jaskini położonej na terenie nieistniejącej wsi Rosolin.

IMG_3089_m

Podjeżdżamy w kierunku Chrewtu do drogi prowadzącej na Wańka Dział i dalej, w pasmo Otrytu (drogą tą przebiega niebieski szlak pieszy). Skręcamy w nią i przejeżdżamy przez mostek na potoku. Wjeżdżamy do Parku Krajobrazowego Doliny Sanu. Powstał on dla ochrony dzikiej górskiej doliny, kompleksów leśnych Otrytu oraz terenów wyludnionych wsi bojkowskich. Park tworzy południowo-wschodnią część Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i wchodzi w skład Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Stanowi równocześnie otulinę Bieszczadzkiego Parku Narodowego od wschodu i północy. Panującym zbiorowiskiem leśnym jest tu buczyna karpacka (lasy bukowe z domieszką jodły, jawora, rzadziej świerka); duży procent powierzchni zajmują stare, ponadstuletnie drzewostany. Park jest jedną z najbogatszych w Bieszczadach ostoją fauny puszczańskiej. Jej stałymi mieszkańcami są wilk, ryś, niedźwiedź brunatny, jeleń karpacki i prawie wszystkie krajowe gady (z wężem Eskulapa). Mają tu stanowiska lęgowe i żerowiska m.in. kruk, orlik krzykliwy, bocian czarny i czapla siwa.

Przed nami kilkunastominutowy ostry podjazd na Wańka Dział. Nawierzchnia staje się gorsza, to typowa bieszczadzka stokówka. Po 700 metrach mijamy przekaźnik, nachylenie grzbietu nieco maleje. W końcu dojeżdżamy do skrzyżowania dróg leśnych powyżej stanicy PTTK położonej na terenie dawnego przysiółka Majdan. Droga prosto prowadzi na grzbiet Otrytu i dalej do Sękowca. My skręcamy w prawo, w stokówkę biegnącą równolegle do grzbietu, w kierunku Olchowca. Trasa przebiega w pobliżu nieistniejącej wsi Serednie Małe. Obecnie znajduje się tu tylko jedno gospodarstwo – stadnina koni huculskich. Jedziemy ponad 10 km drogą trawersującą północne zbocze Otrytu, praktycznie cały czas przez las. Jesienią jest to raj dla miłośników orzechów laskowych, których tu nie brakuje. Po drodze mijamy czynne osuwisko (9,6 km) – jazda na rowerze jest utrudniona, ale nie niemożliwa; tak czy inaczej trzeba zachować ostrożność.

Po przejechaniu 12 km dojeżdżamy do małej obwodnicy bieszczadzkiej. Skręcamy w prawo, w kierunku Chrewtu. Przed nami zjazd serpentynami, drogą o dobrej nawierzchni. Po lewej stronie mijamy galerię rzeźb miejscowych twórców ludowych i dawny hotel robotniczy w Olchowcu. Wieś o tej nazwie, lokowana pod koniec XVI w., leżała w bocznej dolinie potoku, ciągnącej się ku grzbietowi Otrytu. W latach 1945–51 znalazła się ona w granicach ZSRR. Po wymianie terenów przygranicznych nikt się tu nie osiedlił, a domy rozebrano. Obecnie po wsi pozostały jedynie nazwa, łąki i pastwiska.

http://www.dreamstime.com/-image2974040

Dojeżdżamy do Chrewtu (15 km). Wzmiankowana już na początku XV w., wieś jest najstarszą udokumentowaną w źródłach osadą na terenie obecnej gminy Czarna. W 1968 r. jej tereny zostały zalane wodami Jeziora Solińskiego. Cała współczesna zabudowa pochodzi z czasów „po zaporze”. Z dawnej wsi zachował się jedynie kamienny postument z żeliwnym krzyżem, stojący przy dawnej drodze do Paniszczowa, wydobyty z wód zalewu w 1994 r. przez członków TONZ. W muzeum w Przemyślu znajdują się fragmenty ikonostasu z cerkwi pw. św. Paraskewy, zbudowanej w 1670 r. w typie bojkowskim. Obecnie Chrewt to niewielka miejscowość letniskowa. Funkcjonują tu spore pole namiotowe, kemping, wydzielone kąpielisko z ratownikiem i wypożyczalnia sprzętu pływającego. Powyżej ośrodków wypoczynkowych znajduje się niezły punkt widokowy (16 km), z którego można podziwiać Zatokę Czarnego.

Dobra nawierzchnia asfaltowa prowadzi nas dalej, aż do Polany, gdzie kończymy wycieczkę w środku wsi, przy sklepie i barze.

autor: Krzysztof Plamowski
http://bezdroza.pl/ksiazki/bieszczady-travelbook-wydanie-1-krzysztof-plamowski,bebie1.htm