Strona główna  /  Góry  /  Góry Świętokrzyskie – gdzie są i co warto zobaczyć?

Góry Świętokrzyskie – gdzie są i co warto zobaczyć?

Góry
Turysta na górskim szlaku

Góry Świętokrzyskie leżą w południowo-wschodniej Polsce, w centralnej części województwa świętokrzyskiego, na północ i wschód od Kielc. Najbardziej znanym pasmem są Łysogóry z Łysicą, której wysokość wynosi około 614 m n.p.m. Warto jednak rozróżnić pasmo górskie od całego regionu turystycznego. Góry Świętokrzyskie obejmują także okolice Chęcin, Kielc, Nowej Słupi i Świętej Katarzyny.

Gdzie dokładnie leżą Góry Świętokrzyskie?

Na mapie najlepiej szukać ich w rejonie Kielc. Łysogóry rozciągają się przede wszystkim na wschód i północny wschód od miasta, w pobliżu miejscowości Święta Katarzyna, Nowa Słupia i Huta Szklana. Na zachodzie regionu znajdują się Chęciny, Jaskinia Raj oraz pasma o bardziej skalistym charakterze.

Turystyczne określenie „Góry Świętokrzyskie” często oznacza właśnie Łysogóry, czyli główny grzbiet z Łysicą i Łysą Górą. Łysa Góra, nazywana także Łyścem lub Świętym Krzyżem, ma około 595 m n.p.m. Na jej szczycie znajduje się klasztor oraz punkt widokowy na gołoborze.

Jakie są Góry Świętokrzyskie?

To jedne z najstarszych gór w Europie. Są niskie, mają łagodne grzbiety i rozległe doliny, dlatego dobrze nadają się na krótkie wycieczki, rodzinne spacery oraz pierwszy trekking. Nie oznacza to jednak, że wszystkie ścieżki są łatwe. Na Łysicy występują kamienie i korzenie, a po deszczu fragmenty szlaków mogą być śliskie.

Najcenniejszy przyrodniczo obszar chroni Świętokrzyski Park Narodowy. W jego granicach znajduje się Puszcza Jodłowa, czyli kompleks lasów z dominacją jodły i buka, a także charakterystyczne gołoborza. Są to rumowiska dużych bloków skalnych powstałe wskutek długotrwałego wietrzenia i rozpadu skał w chłodnym klimacie. Najbardziej znane można oglądać z galerii widokowej na Łysej Górze.

Gdzie zatrzymać się podczas wyjazdu?

Wybór bazy zależy od tego, czy planujesz przede wszystkim wędrówki po Łysogórach, zwiedzanie zabytków, czy codzienne dojazdy do różnych atrakcji. Najważniejsze miejscowości wypadowe przedstawia tabela:

Miejscowość Główna atrakcja Typ turysty
Święta Katarzyna Najpopularniejsze wejście na Łysicę, bliskość Świętokrzyskiego Parku Narodowego Osoby nastawione na piesze wędrówki i pobyt blisko szlaków
Nowa Słupia Droga Królewska na Łysą Górę, Muzeum Starożytnego Hutnictwa Turyści łączący góry z historią i geologią
Chęciny Zamek Królewski, bliskość Jaskini Raj i zachodniej części regionu Osoby planujące zwiedzanie zabytków i krótkie wycieczki
Kielce Duży wybór noclegów, restauracji i atrakcji miejskich Podróżni korzystający z komunikacji publicznej lub planujący dojazdy

Jeśli najważniejsza jest Łysica, najwygodniejszą bazą będzie Święta Katarzyna. Na Łysą Górę można ruszyć z Nowej Słupi albo Huty Szklanej. Kielce oferują większy wybór noclegów i są dobrym rozwiązaniem dla osób, które chcą połączyć wycieczki górskie ze zwiedzaniem miasta. Samochodem dojazd jest zwykle najłatwiejszy, ale do Kielc kursują pociągi i autobusy z większych polskich miast.

Jak zaplanować dwa dni w Górach Świętokrzyskich?

Na pierwszy wyjazd wystarczy prosty plan obejmujący dwa najważniejsze pasma i główne atrakcje Łysogór:

  1. Dzień 1 – Łysica i Święta Katarzyna – rozpocznij wędrówkę w Świętej Katarzynie czerwonym szlakiem na Łysicę. Po powrocie możesz zobaczyć klasztor w miejscowości, źródło św. Franciszka i odpocząć w okolicy.
  2. Dzień 2 – Łysa Góra i Święty Krzyż – wybierz krótsze wejście z Huty Szklanej albo bardziej górską trasę z Nowej Słupi. Na szczycie odwiedź klasztor, galerię widokową na gołoborze i wystawę przyrodniczą parku.
  3. Powrót przez Nową Słupię – jeśli rozpoczniesz trasę od Huty Szklanej, możesz zakończyć dzień w Nowej Słupi i zwiedzić Muzeum Starożytnego Hutnictwa.
  4. Wariant spokojniejszy – osoby, które nie planują długiego marszu, mogą podzielić wycieczkę na krótkie wejścia. Trasa na Święty Krzyż z Huty Szklanej jest łatwiejsza, natomiast wejście na Łysicę wymaga przejścia kamienistym odcinkiem.

Najpopularniejszy dłuższy wariant przez Łysicę, Święty Krzyż i fragmenty Łysogór wymaga dobrej organizacji transportu. Przy trasie od Świętej Katarzyny do Nowej Słupi warto sprawdzić połączenia powrotne albo zaplanować dojazd dwoma samochodami.

Co warto zobaczyć poza szczytami?

Góry Świętokrzyskie łączą przyrodę z zabytkami i historią dawnego przemysłu. Poza Łysicą i Łysą Górą warto uwzględnić na mapie następujące miejsca:

  • Jaskinia Raj – udostępniona turystom jaskinia krasowa w pobliżu Chęcin, znana z dobrze zachowanej szaty naciekowej.
  • Zamek Królewski w Chęcinach – średniowieczna warownia z wieżami widokowymi, położona na zachodnim skraju regionu.
  • Muzeum Starożytnego Hutnictwa w Nowej Słupi – miejsce pokazujące tradycje wytopu żelaza związane z okolicami Łysogór.
  • Świętokrzyski Park Narodowy – obszar obejmujący Łysogóry, Puszczę Jodłową, gołoborza i najważniejsze szlaki regionu.

Na dłuższy pobyt można dodać Miedziankę, Zelejową, Kadzielnię w Kielcach albo Główny Szlak Świętokrzyski, który ma około 105 km i prowadzi przez najważniejsze pasma regionu.

Na mapie szukaj przede wszystkim Kielc, Świętej Katarzyny, Nowej Słupi i Chęcin. Taki układ pozwala szybko zorientować się, gdzie znajdują się Łysica, Święty Krzyż oraz główne atrakcje. Na pierwszy weekend najlepiej wybrać Świętą Katarzynę i Nową Słupię, a jeśli chcesz połączyć góry ze zwiedzaniem, rozważyć nocleg w Chęcinach lub Kielcach.

Redakcja brytan.com.pl

Brytan to blog podróżniczy dla osób, które lubią zwiedzać aktywnie. Opisujemy górskie szlaki i regiony, atrakcje w Polsce i za granicą oraz malownicze trasy kolejowe, od kolejki na Kasprowy po słynne linie w Szwajcarii. Polecamy trasy rowerowe i podpowiadamy, jak zaplanować przejazd, bilety i zwiedzanie.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?