Zamek w Wojnowicach można zwiedzać od marca do końca października, a najbliższy termin przypadający na 9 sierpnia 2026 roku o godzinie 16:30 został połączony z koncertem. Aby wejść do środka, potrzebna jest grupa co najmniej ośmiu dorosłych osób, a bilet z przewodnikiem kosztuje 40 zł. Poniżej znajdziesz szczegółowy harmonogram zwiedzania, opowieść o burzliwych dziejach rezydencji oraz praktyczne wskazówki dotyczące dojazdu i atrakcji w okolicy.
Jak powstał zamek na wodzie?
Pomysł wzniesienia siedziby bezpośrednio na tafli wody nie był na Śląsku ani częsty, ani przypadkowy. Budowla stanęła na palach dębowych wypełnionych głazami i gliną, co od samego początku wymagało ogromnych nakładów pracy i precyzyjnej inżynierii. Fosa, otaczająca dziś rezydencję, jest częścią skomplikowanego układu wodnego założonego w obrębie całego parku.
Badacze oceniają, że kamienna warownia wyrosła na fundamentach XIV-wiecznej budowli. Najstarsze fragmenty murów zachowały się we wschodniej części obecnego zamku i sugerują, że bezpieczeństwa pierwszych właścicieli strzegł prosty, ceglany mur obronny oraz drewniany most zwodzony. Jeszcze przed wielką przebudową renesansową zarysowywał się tutaj układ podkowiasty, który nadał kierunek dalszej rozbudowie.
Mimo pięciu wieków burzliwej historii zamek nie zatracił swojej pierwotnej formy, a posadowienie go na konstrukcji z dębowych pali wciąż budzi uznanie architektów i historyków.
Przebudowa z pierwszej połowy XVI wieku całkowicie odmieniła charakter rezydencji. Rozebrano część średniowiecznych struktur, a na ich miejscu powstało czteroskrzydłowe założenie z symbolicznym, niewielkim dziedzińcem. Nowa forma, łącząca surowość gotyku z dekoracyjnością renesansu, okazała się tak trwała, że dotrwała bez większych uszczerbków do czasów II wojny światowej.
Kto władał zamkiem przez stulecia?
Losy Wojnowic przypominają kronikę wrocławskiego patrycjatu. Już na początku XV wieku dokumenty wspominają Nicolasa von Wohnwitz, jednak stabilniejszy rozdział otwiera Franz von Schellendorf. Następnie posiadłość przechodzi w ręce rodu von Krickow – typowych przedstawicieli trendu, w którym uszlachceni mieszczanie przejmowali wiejskie rezydencje od zubożałego rycerstwa.
Prawdziwy przełom nastąpił, gdy dobra kupił Achatius Haunold. Jako prezes Rady Miejskiej i gorący zwolennik nauk Marcina Lutra, Haunold należał do najbardziej wpływowych ludzi ówczesnego Wrocławia. Mimo swojej pozycji nie przywiązywał się jednak do wiejskiego majątku – sprzedał go zaledwie dwa lata później wrocławskiemu mieszczaninowi Nikolausowi von Schebitz.
Jakub Boner i jego dziedzictwo
To właśnie za sprawą kolejnych dziedziców – Lukrecji Huber i jej męża Jakuba Bonera – surowa warownia nabrała renesansowego blasku. Bonerowie, wywodzący się ze słynnej krakowsko-wrocławskiej rodziny bankierów, nie szczędzili środków. Prace z lat 1545–1560 nadały zamkowi ostateczny kształt, a historię tego przedsięwzięcia uwiecznia łacińska inskrypcja na portalu: IACOB BONER BAVET MICH (Jakub Boner mnie zbudował).
Andreas Hertwig, drugi mąż Lukrecji, kontynuował dzieło poprzednika. Dokończył prace wykończeniowe, po czym rezydencja ponownie przeszła z rąk do rąk – tym razem do potomków Nikolausa von Schebitza, a następnie do synów Jakuba Bonera z pierwszego małżeństwa. Późniejszy okres charakteryzował się względną stabilnością i brakiem większych ingerencji w bryłę budynku.
W ciągu kolejnych dwustu lat majątkiem władali kolejno przedstawiciele rodów von Sauerma, von Mudrach, a od 1758 roku hrabiowie von Maltzahn. Każdy z nich dokładał jedynie drobne modyfikacje, jak wymiana drewnianego mostu na ceglany. Ostatnia prywatna rodzina, von Livonius, opuściła posiadłość w obliczu nadciągającego frontu wschodniego w 1945 roku.
Co kryje architektura zamku?
Dzisiejszą bryłę zamku wyznacza regularny prostokąt o przybliżonych wymiarach 24 na 22 metry. Powstały z cegły obiekt zdobią detale wykute z piaskowca – obramienia okien, portale i kartusze herbowe. Zasadniczym trzonem pozostaje skrzydło północne, zwane domem pańskim, które jako jedyne liczy trzy kondygnacje i wyróżnia się na tle pozostałych, dwupiętrowych części ze schodkowymi szczytami.
W narożniku skrzydła północnego wznosi się smukła wieżyczka. Tuż obok niej umieszczono renesansowy portal, na którym widnieją herby Andreasa Hertwiga i sentencja INICIVM SAPIENTIÆ TIMOR DOMINI (Początkiem mądrości jest bojaźń Pana). Ten sam portal zdobią również wyobrażenia herbów Jakuba Bonera i Lukrecji Huber. Od strony wschodniej zachowały się wykusze latrynowe, reprezentujące późnośredniowieczne rozwiązania sanitarne.
Wewnętrzny dziedziniec otaczają renesansowe arkady. Pośrodku stoi czworoboczna studnia z ozdobną cembrowiną, która od wieków tworzy centralny punkt tej kameralnej przestrzeni.
W trakcie remontu prowadzonego w latach 1961–1984 odsłonięto fragmenty drewnianych stropów i fresków z motywami roślinnymi. Od 2014 roku właścicielem zamku jest Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, które zaadaptowało wnętrza na biura fundacji, restaurację, sale konferencyjne i niewielki hotel.
Kiedy i za ile można zwiedzić zamek?
Sezon turystyczny trwa od marca do końca października. Wejście do środka możliwe jest wyłącznie z przewodnikiem, w zorganizowanych grupach liczących przynajmniej osiem dorosłych osób. Dla turystów indywidualnych wyznaczono konkretne terminy – najbliższa okazja przypada na niedzielę 9 sierpnia 2026 roku o godzinie 16:30. To wyjątkowe wydarzenie połączone zostanie z koncertem muzyki dawnej.
Bilet wstępu łączy oprowadzanie po zamku z udziałem w koncercie, a jego koszt dla osoby dorosłej wynosi 40 złotych. Dzieci wchodzą bezpłatnie. Spacer z przewodnikiem trwa około godziny i dotyczy nie tylko wnętrz, ale również bezpośredniego otoczenia rezydencji. Przed lub po zwiedzaniu można zajrzeć do zamkowej restauracji albo nabyć okolicznościowe pocztówki i magnesy.
Rezerwacji biletów online dokonuje się przez dedykowaną platformę internetową, natomiast zgłaszanie większych wizyt grupowych przyjmuje menadżer obiektu telefonicznie pod numerem +48 691 848 545. Ze względu na ograniczoną przestrzeń dziedzińca i komnat zaleca się wcześniejszy kontakt, szczególnie w sezonie letnim.
Co robić w zamkowym parku?
Park otaczający zamek jest ogólnodostępny i nie wymaga biletu. Otwarty codziennie od godziny 7 do 20, stanowi idealne miejsce na krótki spacer w cieniu kilkusetletnich drzew. Zwiedzający mogą podziwiać bryłę zamku odbijającą się w tafli fosy, a przy odrobinie szczęścia wypatrzyć bobry i ich tamy w okolicznych kanałach. Brzegi fosy zamieszkują też żaby, co stwarza świetną okazję do przyrodniczej obserwacji dla najmłodszych.
W odległości krótkiego spaceru od głównej bramy znajduje się bezpłatny parking. Drugi, mniejszy postój rozciąga się wzdłuż drogi dojazdowej do wsi. Mimo kameralnego charakteru atrakcji, miejsce bywa tłoczne w upalne weekendy, ponieważ do Wojnowic chętnie przyjeżdżają jednodniowi turyści z Wrocławia.
Jak dojechać i co zobaczyć w okolicy?
Wojnowice leżą niespełna 25 kilometrów na północny zachód od centrum Wrocławia i administracyjnie przynależą do gminy Miękinia. Najwygodniejszy dojazd samochodem wiedzie drogą krajową nr 94 w kierunku Lubina. W miejscowości Krępice należy skręcić na północ, a następnie kontynuować jazdę przez Mrozów. Osobom niezmotoryzowanym pozostaje pociąg na trasie Wrocław–Legnica – należy wtedy wysiąść na stacji Mrozów oddalonej o około 3 kilometry od celu.
W średniowieczu w skład tutejszego folwarku wchodziły piekarnia, browar i karczma. Dzisiaj dawny majątek przypomina bogatą historię regionu, ale też stanowi znakomitą bazę wypadową do odkrywania dalszych atrakcji. W promieniu trzydziestu pięciu kilometrów znajduje się kilka cennych obiektów historycznych, które uzupełniają wycieczkę po Dolnym Śląsku:
- późnoromański kościół obronny w Źródłach (około 9 km na wschód),
- barokowy zamek w Leśnicy (10 km),
- pozostałości zamku rycerskiego z przełomu XIII i XIV wieku w Urazie (26 km),
- renesansowy dwór w Krobielowicach przekształcony w pałac (30 km),
- XVI-wieczny zamek Topacz nad Ślęzą (30 km).
Wracając do Wrocławia, można też zatrzymać się przy książęcym zamku w Wołowie oddalonym o 23 kilometry. Wszystkie te punkty tworzą gęstą sieć śląskich rezydencji, a Zamek na Wodzie w Wojnowicach pozostaje wśród nich perłą właśnie ze względu na swój nawodny charakter i autentyczną, praktycznie nienaruszoną bryłę.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy można zwiedzać Zamek w Wojnowicach i ile kosztuje bilet z przewodnikiem?
Sezon trwa od marca do końca października, a wejście odbywa się tylko z przewodnikiem. Cena biletu łączącego oprowadzanie i koncert wynosi 40 zł za osobę dorosłą.
Czy można wejść do zamku indywidualnie, czy trzeba być w grupie?
Wnętrza zwiedza się wyłącznie w zorganizowanych grupach liczących co najmniej osiem pełnoletnich osób. Dla pojedynczych turystów wyznaczane są konkretne terminy.
Kiedy odbywa się najbliższe zwiedzanie połączone z koncertem?
Najbliższa przewidziana data to niedziela 9 sierpnia 2026 roku o godzinie 16:30. Wydarzenie obejmuje oprowadzanie i koncert muzyki dawnej.
Jak zamek został posadowiony na wodzie?
Budowlę postawiono na dębowych palach wypełnionych głazami i gliną, co wymagało dużej precyzji inżynierskiej. Fosa jest częścią rozbudowanego systemu wodnego parku.
Jakie są wymiary i główne elementy architektoniczne zamku?
Obiekt ma kształt prostokąta o wymiarach około 24 na 22 metry i jest zbudowany z cegły z piaskowcowymi detalami. Dominującym elementem jest północne skrzydło z trzema kondygnacjami oraz smukła wieżyczka i renesansowy portal.
Kto był odpowiedzialny za renesansową przebudowę zamku w XVI wieku?
Główne prace przeprowadzili właściciele Lukrecja Huber i jej mąż Jakub Boner między 1545 a 1560 rokiem. Inskrypcja na portalu głosi, że Jakub Boner uczestniczył w budowie.
Jakie udogodnienia oferuje zamek obecnie i kto nim zarządza?
Od 2014 roku właścicielem jest Kolegium Europy Wschodniej, które zaadaptowało wnętrza na biura, restaurację, sale konferencyjne i mały hotel. Podczas remontów odsłonięto drewniane stropy i freski z motywami roślinnymi.
Jak dojechać do Wojnowic i gdzie można zaparkować?
Z Wojnowic dojazd samochodem prowadzi drogą krajową nr 94 przez Krępice i Mrozów, a pociągiem najlepiej wysiąść na stacji Mrozów około 3 km od zamku. Przy głównej bramie dostępny jest bezpłatny parking.
